GAZTAA ta ZIKINBRILLOA

Aurreko batean sortu zen gaia. Bazkaldu ondoreneko kafea hartzen ari ginela, lanera itzuli beharreko minutuak luzatu nahian. Sarkozyren pitokeria hura aipatu zuen norbaitek. Ea aditu genuen, Napoleonen oinordeko oilar potroustelak, dendari edo dena zelako hark arrautzak ukitu ondoren, “gilipollas” nola deitzen zion. Denok genekien zerbait noski. Entzuna ez bazen, irakurria edo ikusia bestela. Ezberdin samar hala ere, bat batean konturatu ginenez. “Gilipollas” kontu harekin zetorren tema, izan ere.
“Casse-toi, pauvre con”, esan omen zion irribarrea zartatu gabe Sarkozyk besteari. Gaztelerazko komunikabide ia denek, “vete de aquí, pobre gilipollas” edo antzeko zerbait itzuli zuten aforismo gogoangarria, “idiota” ekartzen zuenik ere bazen arren. Euskarazkoek ordea, “kaikua” ematen zuten ordaintzat (Euskadi Irratian gutxienez) eta “gizagaixo” edo “ergel” aipatzen zuenik ere bazen. “Con” hitzak, haatik, frantsesez “alua” (anatomiari buruz ari gara, lagunok) esan nahi omen du. Eta hor pasa ginen tematik demara.
Literalki (hau da, gaizki) itzulita, Sarkoren esaldiak beste zentzu bat hartzen zuen: “alde egin ezak hemendik, alua”. Onera. Ia-ia kide girokoa. “Hi haiz hi alua”. Presidentaren irribarre behartua, natural egiteraino. Kabroi samarra izan zen dendaria, baina beno, hortxe geratzen zen kontua. “GiliPOLLAs”-etik gertuago zegoen hitz bat aldatuz ordea, itzulpen egokiago bat lortzen zen: “alde egin ezak hemendik, zakila”. Horrela, aho guztia hitzarekin betez, (eta hitzarekin bakarrik), Oiartzun aldean egiten duten moduan. Za-ki-la. Baboputa alegia, edo babolkiya, txikitan esaten genuen bezala.
Pentsakor geratu ginen beraz. Kezkatuta, ezinbestean, bat-bateko aurkikuntza linguistiko hark euskal arrentzat derrigorrez zekartzan ondorio lazgarrien aurrean. Euskara, oi, euskara… (Mekaguentudios). Izan ere, norberaren buztanak babo-kirtenak direnak izendatzeko balio duela konturatzeak zer pentsa ematen du. Are gehiago, albokoaren azpiko bizarrak nolabaiteko bizkortasunaren erramu bihurtzen direnean.
Baina beno, zer egingo zaio ba. Justizia poetikoa izango da. Edo justizia historikoa. Edo auskalo ze binagre. Behinolako balizko euskal matriarkatu haren ondarea, beharbada. Baina ondare alua, inondik inora ere.