Itsasontzi gorri bat

Iturri ezberdinetatik bi aldiz epaileak gure eskaera ez duela onartu jakin ondoren, Getariako Bake Epaitegira jo dut gaur goizean, ea hori benetan horrela den galdetzera. Baietz esan didate, erantzun hori jaso dutela Azpeitiko epaitegitik: epaileak ez duela gure eskaera onartu eta, beraz, haurra euskaraz erregistratu ahal izateko Getarian ez dugula ez euskarazko libururik eta ez haurra euskaraz erregistratzea bermatuko duen behin-behineko beste ezer izango.
Hori entzunda, epaitegiaren erantzun ofiziala idatziz jaso nahi dugula esan diet, hurrengo urratsak eman ahal izateko. Epailearen aurkako salaketa, esate baterako.

Izan ere, hiztegira jo eta hau aurkitu dut:

prebarikazio

iz. ZUZ. Funtzionarioek edo justiziarekin erlazioa duten langileek, maleziaz beren karguak edo lanbideak dituen eskakizunei uko egitean edo hauek behar bezala ez betetzean datzan delitua.

Argiago, ezin.
Alegia, epaileak badaki legeak haurra euskaraz erregistratzeko eskubidea aitortzen digula (besteak beste, lege horren kopia ere pasatu geniolako eskaerarekin batera), eta legeak dioena baztertzean, gure eskakizunari uko egitean eta dagokion lana behar bezala ez betetzean prebarikazio delitua egiten ari da.

Hurrengo urratsa, beraz, epailearen aurkako salaketa bideratzea izango da, eta salaketa horrentzat ahalik eta babes handiena lortzea.

Kontu honen inguruko beste atalak:
· Haurra euskaraz erregistratu nahi dugu, besterik ez [I]
· Haurra euskaraz erregistratu nahi dugu, besterik ez [II]
· Haurra euskaraz erregistratu nahi dugu, besterik ez [III]

Irratian ia goizero entzuten dut Elebideren iragarkia, hizkuntz eskubideak bermatzeko zerbitzua dela eta nire hizkuntz eskubideren bat urratuta sentitzen baldin badut beraiekin harremanetan jartzeko aholkatuz.
Aste honetan, beraz, berriro idatzi diet, pasa den astean eskubide urraketa baten berri eman niela eta konpon dezaten dagokiena egiteko eskatu niela gogoratuz, eta ez dudala erantzunik jaso esanez. Oraingoan erantzun didate. Atzo (2008-05-08) j nuen Elebideren mezua, ‘intzidentzia’ onartu dutela esanez, eta nire kexaren berri emateko Justizia Ministerioarekin harremanetan jarriko direla esanez.
Hau da Elebidek atzo helarazi zidan mezua:

Intzidentzia onartu egin dugu

Jaun hori:
Jaso dugu zure kexa Elebide, Hizkuntz Eskubideak Bermatzeko Zerbitzuan, eta, alde horretatik, mila esker eman nahi dizkizugu gurekin harremanetan jartzeagatik.
Jakinarazpen honen bidez, intzidentziari 364252 erregistro zenbakia esleitu zaiola adierazten dizugu. Hemendik aurrera, erregistro zenbaki hori erabiliko dugu gure arteko harreman eta kontsultetan.
Horretaz gain, jakizu ez dugula zure datu pertsonalik zabalduko (Datuen Babeserako 15/1999 Lege Organikoari jarraiki), eta zenbaki hori bera erabiliko dugula dagokion erakundearekin harremanetan jartzeko.
Justizia Ministerioarekin jarriko gara harremanetan zure kexaren berri eman eta legezko betebeharrak gogorarazteko.
Berriren bat dugunean jakitera emango dizugu.
Agur bero bat.

ELEBIDE, Hizkuntz Eskubideak Bermatzeko ZerbitzuaHizkuntza Politikarako SailburuordetzaEusko JaurlaritzaTel:012@: elebide@ej-gv.es

Batetik, irratiko iragarkian eskubide urraketa zena ‘intzidentzia’ bihurtu dute orain. Bestetik, nik ez nuen inolako kexarik aurkeztu, eskaera baizik, gure haurraren eskubideak berma zitzaten eskatuz. Erakunde publikoak herritarren eskubideak bermatzeko daude, eta ez horiek urratzen direnean herritarren kexak eta purrustadak jasotzeko. Ni ez naiz inon kexatu, gure haurra euskaraz erregistratzeko eskubidea bermatzeko eskatu dut, besterik ez.

Arartekoari dagokionez, pasa den astean (2008-04-29) jaso genuen erantzuna:

ARARTEKO
Prado, 9 Telef: 945-13 51 18
01005 VITORIA/GASTEIZ Fax: 945-13 51 02

Jaun hori:
Zure kexa idazkia e-mailez jaso dudala egiaztatzen dizut. Ahalik eta lasterren emango dizugu erantzun bat. Idazki horren tramitazioa dela-eta izango ditugun harremanetan, gu behintzat, ohiko postaz baliatuko gara hemendik aurrera.

Begirunez.

ARARTEKOA

Iñigo Lamarca Iturbe

Atzo, berriz, Getariako Bake Epaitegira joateko hots egin zigun bertako erregistro zibileko arduradunak, eskaera erregistratu genuenean idazkaria bajan zegoela, eta haren sinadura behar dutela eskaeraren kopia guztiek, eta ea guk genituen kopiak eraman genitzakeen idazkariak sinatzeko.

Eskaeraren eta Bergarako autoaren kopiak eraman genizkion, eta azkenean haiek ere sinatu zituen idazkariak. Erregistro zibileko arduradunak ‘berandu’ gabiltzala esateko lotsarik ez zuen izan atzo, haurra hemendik hiru bat astera jaioko dela aurreikusita. Berandu? “Badakizu teorian euskara noiztik den ofiziala Getarian? Zuek zabiltzate berandu, 30 urte!”. Ez zuen beste erantzunik merezi.

Azkenik, kasuaren jarraipena egiteko beharrezkoa dutenez, Behatokiari gaur helarazi diogu erregistroko sarrera zigilua duen eskaeraren kopia.

Ikusten duzue: haurra iritsi baino askoz lehenagotik, paperak batera, mezuak bestera, faxak hara, bake epaitegitik beste buelta bat… gure haurra euskaraz erregistratu nahi dugulako, besterik gabe. Hain egoskorrak ez bagina, amore eman, nazkatu, eta haurra erdaraz erregistratzen amaituko genuke, orain arte gainerako guztiek egin duten moduan.
Baina egoskorkeria baino gehiago eskubide kontua denez… laster izango duzue laugarren atalaren berri.

Kontu honen inguruko beste atalak:
· Haurra euskaraz erregistratu nahi dugu, besterik ez [I]
· Haurra euskaraz erregistratu nahi dugu, besterik ez [II]

Haurra euskaraz erregistratu ahal izateko Hizkuntz Eskubideen Behatokiak zehaztutako jarraibideak segituz, atzo egin genuen dagokion eskaera Getariako Bake Epaitegian.

Behin epaitegiari eskaera hori eginda, gure kasuaren berri eman diogu Behatokiari, eta idatziz beste lau eskaera ere egin ditugu atzo eta gaur: Getariako Euskara Teknikariari, Urola Kostako Udal Elkartearen Euskara Zerbitzuari, Eusko Jaurlaritzaren Kultura Saileko Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak sortu eta “Hizkuntza Eskubideak bermatzeko zerbitzua” omen den Elebide zerbitzuari, eta EAEko herri defendatzailea den Arartekoari.

Azken lau hauei eskaera bera egin diegu: 2005eko ekainaren 22ko 12/2005 Legeak inskripzioak euskaraz egiteko eskubidea aitortu arren, eskubide hori gauzatu eta bermatzeko mekanismorik ez dutenez abian jarri administrazioek, gure hizkuntz eskubideak urratuak izan ez daitezen eta, batez ere, jaio orduko gure alabak oinarrizko eskubideak urratuak izan ez ditzan, Getariako Bake Epaitegian idatziz aurkeztu dugun eskaeraren jarraipen zehatza egin dezatela, guk larritzat jotzen dugun eskubide urraketa hau ekiditen lagunduz, horretarako eskumena duten administrazioei gure haurra jaio baino lehen Getarian haurra euskaraz erregistratzeko beharrezkoak diren baliabide materialak eskatuz, eta horretarako beharrezkoak diren gestioak euren gain hartuz.

Hurbilenek erantzun dute dagoeneko.

Getariako Euskara teknikariak sarrera eman dio eskaerari, eta Azpeitiko Lurralde Epaitegira idatzi bat bidaltzea proposatu du, erregistro liburua lehenbailehen euskaraz bidal dezaten eskatuz.

Urola Kostako Udal Elkartearen Euskara Zerbitzuaren arduradunak, berriz, proposamena areago zehaztu du: udaletako Euskara Zerbitzuen bidez (euskara teknikarien laguntzarekin) idatzi bat prestatuko dute, herri bakoitzeko alkateak (Aia, Getaria, Orio, Zarautz eta Zumaiako alkateek) bere herriko bake epaitegiari bidal diezaion. Idatzian euskarazko erregistro libruuak jartzeko eskaera formala egingo diete alkateek dagokien herrietako bake epaitegiei, Behatokiak eskura jarri duen idatzia erabiliz.

Hizkuntz eskubideak bermatzeko Elebide zerbitzuaren eta herri defendatzailea den Arartekoaren erantzunik ez oraingoz.

kontu honen inguruko beste atalak:
· Haurra euskaraz erregistratu nahi dugu, besterik ez [I]

Zergak ordaintzen ditugun herritarron eskubideak bermatu beharrean negozioa egiteaz arduratu diren agintarien kudeaketak ondorio sinple bezain tristeak ditu: Euskal Herrian, 2008an, euskaldunok ezin dugu euskaraz bizi.

Ez soilik euskara ofiziala ez den lurraldeetan, Nafarroako hainbat zonaldetan, Lapurdin edota Zuberoan. Euskal Erdiko Autonomia Erkidegoan ere berdin, duela auskalo zenbat urtetik hona hizkuntza ofiziala omen den arren. Iruzurra, eta gezurra.

Haurdun gaude. Lehen alaba espero dugu maiatzaren amaiera alderako, eta haurra euskaraz erregistratu nahi dugu. Ez da egoskorkeria, eskubide kontua baizik. Legeak teorian eskubide hori aitortzen digun arren, ordea, praktikan ez da posible. Erregistroetako liburuak ez daude euskaraz, eta haurrak erdaraz erregistratu behar dira.

Baina gu ez gaude horretarako prest. Euskaraz erregistratu nahi dugu haurra. Hori bezain sinplea. Bikotekidea eta biak Getarian erroldatuta gaudenez [biak herri berean erroldatuta egon ezean, haurra ezinbestean Donostian erregistratu behar da], bertako Bake Epaitegian izan gara gaur gure asmoaren berri emanez. Getarian haurra euskaraz erregistratu nahi duten lehenak garela erantzun digute, eta dauden ‘arazoen’ eta ‘zailtasunen’ berri ematen hasi zaizkigu. Horiek guztiak ezagutzen ditugula eta amore emateko prest ez gaudela esan diegu.

Antzeko egoeran daude haurdun dauden beste zenbait adiskide ere. Zarautzen haurra euskaraz erregistratu nahi duten lehenak dira haiek, eta gure antzera odisea honi ekin diote, dagokien eskubidea bermatu ahal izateko, besterik gabe. Antzera dabil Bilbon bizi den beste zarauztar bat ere, eta baita Arrasateko beste bikote bat ere (hauen odisearen berri, bideo honetan).

Aurrerantzean, beraz, euskara ofiziala omen den herririk euskaldunenean ere gurasoek haurra euskaraz erregistratu ahal izateko dituzten trabak, arazoak eta pasatu beharreko odisea guztia kontatuko dugu lerro hauetan, herritarron eskubideak bermatu beharrean negozioa egiteaz besterik arduratzen ez diren horiek, oraindik lotsarik geratzen baldin bazaie behintzat, zerbait egin dezaten behingoz euskaldunon eskubideak benetan bermatzeko.

Igande goizean, Atarrabian Hizkuntza Eskubideen Eguna ospatzekoa zenez, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburua elkarrizketatu zuten euskarazko irrati publikoan, «Hizkuntz Eskubideak bermatzeko» Elebide zerbitzua aitzakiatzat hartuta. Irratia itzali nuen. Beharbada antolatzaileekin geroago hitz egiteko asmoa zuten. Seguru, baina EHEk antolatutako ekimen baten harira euskaldunon hizkuntza eskubideak urratuta segitzea ahalbidetzen duen hizkuntza politikaren arduradunetako bat elkarrizketatzea beste inor baino lehen iraingarria iruditu zitzaidan.

Behin erabili izan dut Elebide zerbitzua, kuriositatez, hizkuntza eskubideak urratuak ditudan eguneroko milaka kontuetako baten harira. Zegokionari helarazi zioten zegokiona, eta kito, baina salatu nuen eskubide urraketak bere horretan segitzen du, noski. Herritarren eskubideak legez bermatu behar ditu gobernu batek, eta ez eskubide urraketen inguruko herritarren kexak eta iradokizunak biltzeko eta dagokionari dagokion purrustada botatzeko zerbitzua kudeatu.

Txiki eta Otaegi fusilatu zituzten eta Franco hil zen udazkenean sortu nintzen. «Demokraziaren» belaunaldian. Baina 33 urte geroago, besteak beste, zineman ezin dut filmik ikusi euskaraz, haurra ezin dut euskaraz erregistratu, familia medikuak ez daki euskararik, zenbait zinegotzik udal osoko bilkuretan erdaraz hitz egiten duenean inork ez dit itzulpen zerbitzurik eskaintzen, gidabaimena eta beste agiri batzuk berritzerakoan nire hizkuntzan hitz egiten badut beste planeta batekoa banintz bezala begiratzen didate, euskarazko hedabideentzat limosna soilik bideratzen da, eta asko aurreratu dugula eta bide onean goazela entzuten diet agintariei. Hori euskara ofiziala omen den euskal erdiko autonomia erkidegoan. Nafarroan bizi nintzenean, ironia ez zen hain garratza behintzat.

[ BERRIA, 2008-04-08 ]